Poradniki › Forma opodatkowania 2026
Skala, liniowy czy ryczałt — jaka forma opodatkowania JDG na 2026
Wybór formy opodatkowania to najważniejsza finansowa decyzja w JDG — różnice sięgają kilkunastu tysięcy złotych rocznie. Oto porównanie na 2026 rok i praktyczne reguły kciuka.
Trzy formy w pigułce
| Skala | Liniowy | Ryczałt | |
|---|---|---|---|
| Podatek | 12% do 120 000 zł dochodu, 32% powyżej | 19% od całości dochodu | 2–17% od przychodu (wg PKWiU) |
| Kwota wolna | 30 000 zł | brak | brak |
| Koszty | odliczasz | odliczasz | nie odliczasz |
| Zdrowotna | 9% dochodu | 4,9% dochodu (odliczysz do 14 100 zł) | stałe progi: 498,35 / 830,58 / 1495,04 zł |
| Wspólnie z małżonkiem | tak | nie | nie |
| Ulgi (np. na dzieci) | tak | większość nie | większość nie |
| IP Box, danina 4% | danina >1 mln | IP Box 5%, danina >1 mln | brak IP Box |
Reguły kciuka
- Dochód do ~10 000 zł/mies. → najczęściej wygrywa skala (12% + kwota wolna 30 tys. + ulgi). Tym bardziej przy wspólnym rozliczeniu z niepracującym małżonkiem.
- Wysokie dochody + realne koszty (sprzęt, auto, podwykonawcy) → liniowy: stałe 19%, niższa zdrowotna 4,9% i jej częściowe odliczenie.
- Usługi z niską stawką i małymi kosztami (IT 12%, budowlanka 5,5%, medycyna 14%) → ryczałt zwykle bije obie formy.
Przykład: programista, przychód 20 000 zł/mies., koszty 1000 zł/mies.
| Forma | Szacunkowe roczne obciążenie (PIT + zdrowotna) |
|---|---|
| Skala | ok. 60–65 tys. zł (drugi próg 32% robi swoje) |
| Liniowy | ok. 52–55 tys. zł |
| Ryczałt 12% | ok. 38–40 tys. zł (12% × 240 tys. + zdrowotna 830,58 zł/mies.) |
To szacunek poglądowy przy pełnym ZUS — dokładny wynik zależy od składek, ulg i realnych kosztów. Policz swój przypadek w kalkulatorze w aplikacji.
Jak i do kiedy zmienić formę
- Termin: do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku — dla większości firm oznacza to 20 lutego 2026.
- Zmianę zgłaszasz aktualizacją wpisu w CEIDG (online, 10 minut).
- Decyzja obowiązuje na cały rok — nie da się jej cofnąć w trakcie.
Nie zgaduj — policz
Kalkulator w Księgowej JDG porównuje wszystkie trzy formy na Twoich liczbach: przychodach, kosztach i wariancie ZUS.
Wypróbuj za darmo